Werk helpt mensen om mee te doen, zich te ontwikkelen en een toekomst op te bouwen. Dat geldt ook voor bewoners van een asielzoekerscentrum (azc). Hoe eerder zij de kans krijgen om te werken, hoe beter. Dat blijkt ook uit onderzoek van Platform31, dat samen met vijf G40 gemeenten, waaronder Alphen aan den Rijn, onderzocht hoe bewoners van azc’s succesvol kunnen worden begeleid naar betaald werk.
Bij Rijnvicus zien werkgeversadviseurs Lisa van der Hulst en Conny van de Hoef van dichtbij wat werk voor deze mensen kan betekenen. Ze begeleiden bewoners van het azc naar een passende werkplek en ondersteunen werkgevers bij het aannemen en begeleiden van nieuwe medewerkers. Dat begint vaak al op het azc.
Van kennismaking naar betaald werk
Samen met collega's van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) organiseren Conny en Lisa informatiebijeenkomsten op het azc. Daar vertellen ze wat het betekent om in Nederland te werken en wat daarbij komt kijken. Bewoners die interesse hebben, worden uitgenodigd voor een intake bij Rijnvicus. Daarna kijken ze samen naar de mogelijkheden en zoeken ze een passende werkgever.
"De samenwerking met het COA is heel belangrijk", vertelt Conny. "Daarnaast hebben we intensief contact met de kandidaten en werkgevers. We investeren in het opbouwen van vertrouwen. Dat is nodig om iemand goed te leren kennen en een passende werkplek te vinden." Ook voor werkgevers is er begeleiding. Zo helpen Conny en Lisa bij praktische zaken, zoals het aanvragen van een tewerkstellingsvergunning (TWV) en een verklaring omtrent het gedrag (VOG). Dat is belangrijk, want niet iedere werkgever weet precies wat er nodig is om iemand uit het azc in dienst te nemen.
"Zelfs bewoners die prima zelfstandig kunnen solliciteren, lopen soms tegen problemen aan", vertelt Lisa. "Werkgevers weten bijvoorbeeld niet altijd hoe een TWV werkt. Daardoor worden kandidaten soms afgewezen, terwijl er wel mogelijkheden zijn. Door werkgevers goed te informeren en te helpen bij de aanvraag, kunnen we dat voorkomen."
 |  |
Persoonlijke begeleiding maakt verschil
De begeleiding vraagt om aandacht en regelmatig contact. Taalverschillen en culturele verschillen kunnen het vinden en behouden van werk soms lastiger maken. Daarom wordt de jobcoach al betrokken voordat iemand begint met werken.
"Het is belangrijk dat de kandidaat en de werkgever weten bij wie ze terechtkunnen", vertelt Conny. "We organiseren ook groepssessies over werknemersvaardigheden en de Nederlandse werkcultuur. Daarna volgt bijvoorbeeld een kennismaking met een bedrijf of een rondleiding. Zo kan iemand rustig ontdekken of het werk bij hem of haar past." Na de start blijft de jobcoach betrokken. Die houdt contact met de medewerker en de werkgever en biedt ondersteuning als dat nodig is.
Gemotiveerde medewerkers
De ervaringen van werkgevers zijn doorgaans positief. Veel bewoners zijn sterk gemotiveerd. Ze kiezen er zelf voor om te werken en willen graag iets doen, leren en onderdeel zijn van een team. Lisa: "Werkgevers die met bewoners van het azc werken, zijn voor 94% positief. Ze vertellen dat de medewerkers hard werken en erg hun best doen. Sommige werkgevers hebben door hun ervaringen ook hun beeld bijgesteld. Wat je vaak op het nieuws hoort, is volgens hen helemaal niet representatief."
Een succes dat Conny en Lisa is bijgebleven, is de bemiddeling van twee broers naar CleanLease. Zij behoorden tot de eerste bewoners van het azc die via Rijnvicus aan het werk gingen. "Ze zijn daar nog steeds aan het werk. Dat is natuurlijk mooi om te zien", vertelt Lisa.
Werkgevers kunnen tijdens het hele traject rekenen op ondersteuning. Naast hulp bij de administratie geven Conny en Lisa advies over de doelgroep en interculturele communicatie op de werkvloer. Via Werkcentrum Holland Rijnland is hiervoor ook een kosteloze training beschikbaar. Daarnaast kunnen werkgevers ondersteuning krijgen bij taallessen op de werkvloer.
 |
Werk geeft perspectief
Karin Ruben directeur a.i.: "Bij Rijnvicus geloven we dat iedereen talent heeft en kan bijdragen. Voor iemand die in een asielzoekerscentrum verblijft, betekent werk meer dan een inkomen. Het biedt structuur, eigenwaarde, sociale contacten en de mogelijkheid om weer vooruit te kijken."
Maar wat betekent werken nu eigenlijk voor de bewoners zelf? Volgens Conny en Lisa is dat veel meer dan alleen een inkomen. Mensen krijgen structuur in hun dag, leren de Nederlandse taal en bouwen een sociaal netwerk op. "Je ziet mensen echt opbloeien", vertelt Lisa. "Ze zijn trots dat ze aan het werk zijn en hebben een zinvolle invulling van hun dag. Soms gaat hun Nederlands met sprongen vooruit. Op het werk spreken ze dagelijks collega's en leren ze steeds meer." Ook willen veel bewoners graag iets terugdoen voor de maatschappij. Werken geeft hun de mogelijkheid om zelf iets bij te dragen en vergroot hun zelfvertrouwen. Dat kan ook een positieve invloed hebben op de sfeer op het azc.
Voor werkgevers betekent het de komst van enthousiaste en gemotiveerde medewerkers die vacatures kunnen invullen. Voor de samenleving laat het zien hoeveel mensen willen en kunnen bijdragen als ze daarvoor de kans krijgen.
Samen verder bouwen
De gemeente Alphen aan den Rijn heeft ervoor gekozen om deze aanpak tot en met 2028 voort te zetten. De aanpak wordt gefinancierd met de Europese AMIF-subsidie die de gemeente voor het project heeft ontvangen. Daarmee blijft er ruimte om bewoners van het azc al tijdens hun asielprocedure te begeleiden naar betaald werk. Bij Rijnvicus zien Conny en Lisa dagelijks wat die kans kan betekenen. Werk geeft mensen niet alleen een plek op de werkvloer, maar ook de mogelijkheid om zich te ontwikkelen, contacten op te bouwen en mee te doen in de samenleving. Juist daarom is het belangrijk om daar zo vroeg mogelijk mee te beginnen.
Gerelateerde artikelen en rapport
Artikel AD: Kabinet wil 75.000 nieuwkomers aan een baan helpen
Platform31: Aan het werk vanuit het azc
Platform31: Asielzoekers naar werk begeleiden biedt kansen
Rapport: Lessen van vijf gemeentelijke G40-pilots in de werkbegeleiding van mensen in de asielprocedure
 |